-
Eklenme:
-
Güncelleme:
-
-
-
Telefon: +90 545 178 9444
Email : [email protected]
Telefon: +90 545 178 9444
Email : [email protected]

Beypazarı Kbb yazımız, bir alışveriş geleneğinden ilham alıyor: Beypazarı çarşısında alışveriş bilen insan, malın iyisini sorularla tanır; kurutmalığın nereden geldiğini, baklavanın kaç kat açıldığını, gümüşün ayarını sorar ve yanıtların veriliş biçiminden, satıcının ustalığını okur. Sağlıkta da aynı bilgelik geçerlidir: İyi hekim, sorulardan kaçmayan hekimdir ve hastanın soru sorması, nezaketsizlik değil sağlık okuryazarlığıdır. Bu yazıda, KBB doktoru seçerken ve muayene odasında sorulabilecek on soruyu derledik; her soruyla birlikte, iyi yanıtın neye benzediğini de yazdık. Listeyi telefonunuza kaydedin; randevunun en değerli aksesuarı olacak.
Listeye geçmeden kısa bir kullanım kılavuzu: İlk dört soru her muayenenin, sonraki üçü ilaç ve ameliyat konuşmalarının, kalanlar süreç ve bütçenin sorularıdır; durumunuza uyanları seçin.
Birinci soru: "Benim şikayetimin olası nedenleri neler?" İyi yanıt, tek kelimelik bir etiket değil, kısa bir ihtimaller haritasıdır: "Şu bulgularla şu ihtimal önde; şunu dışlamak için şuna bakacağız." Tek cümlede kesin tanı koyup reçeteye uzanan hız, çoğu zaman isabetin değil acelenin işaretidir. İkinci soru: "Bu tanıyı neye dayanarak koydunuz?" İyi yanıt, gösterilebilir olandır: Muayene bulgusu, endoskop görüntüsü, test sonucu. "Tecrübeyle anlıyoruz" cümlesi saygındır ama tek başına dayanak değildir; tecrübe, bulguyu okuyan gözdür, bulgunun yerine geçen söz değil.
Üçüncü soru: "Tedavi seçeneklerim neler; bu önerdiğiniz dışında ne var?" İyi hekim, seçenekleri basamaklarıyla sayar: İzlem, ilaç, işlem, cerrahi; her birinin artısı-eksisiyle. Tek seçenek sunulan hastada, o seçeneğin "neden tek" olduğunun gerekçesi de sunulmalıdır. Dördüncü soru: "Hiçbir şey yapmazsam ne olur?" Bu, listenin en güçlü sorusudur; çünkü tedavinin gerçek değerini gösterir. İyi yanıt dürüsttür: Bazı tablolar beklemekle düzelir (ve iyi hekim bunu söylemekten çekinmez), bazıları kronikleşir, bazıları büyür. "Beklemek de bir seçenek; bedeli şudur" diyebilen hekim, güvenin ta kendisidir.
Soru sormanın önündeki asıl engeli de dürüstçe analım: Çekingenlik. "Doktor bey meşgul, çok soru ayıp olur" terbiyesiyle büyümüş kuşaklar, muayene odasında sorularını yutar ve kapı önünde yakınlarına sorarlar; oysa kapı önündeki yakın, tıp eğitimi almamıştır. Şunu bir kez kabul edin: Soru sormak, hekimin vaktini çalmak değil, hekimliğin amacına hizmet etmektir; çünkü anlamış hasta, tedaviye uyan hastadır ve tedaviye uyan hasta, hekimin de başarısıdır. Çekingenlik, bu odada kimseye kazandırmaz.
Beypazarı Kbb doktorlarına yöneltilecek beşinci soru, ilaç başlığındadır: "Bu ilaç ne işe yarıyor, ne kadar kullanacağım, nelere dikkat edeyim?" İyi yanıt; ilacın görevini, süresini ve buluşabileceği yan etkileri sade dille anlatır. Reçeteyi anlamadan eczaneye gitmek, tarifini bilmeden malzeme almaktır; Beypazarı mutfağı bilir, tarifsiz malzeme sofra olmaz. Altıncı soru: "Antibiyotik gerçekten gerekli mi?" Bu soru, hekimi kızdırmaz; iyi hekimi sevindirir. Çünkü KBB şikayetlerinin önemli bölümü viraldir ve antibiyotik istemez; "gerekli değil, şu nedenle" yanıtını verebilen hekim, reçete kolaycılığına kapılmayan hekimdir. Yedinci soru, cerrahi gündeme geldiğinde sorulur: "Bu ameliyatın bana vaadi ne; neyi düzeltir, neyi düzeltmez?" İyi yanıt, sınırları çizer: "Tıkanıklığını çözer, alerjini çözmez" gibi. Her şeyi vadeden ameliyat anlatımı, hiçbir şeyi net vadetmeyen anlatımdır.
Yedinci sorunun bir eki olarak şunu da ekleyebilirsiniz: "Bu işlemi ne sıklıkla yapıyorsunuz?" Deneyim sormak hakkınızdır ve iyi hekim bundan gocunmaz; cerrahi dünyasında sıklık, ustalığın dürüst göstergelerindendir. Yanıtın tonu da veridir: Rahat, somut ve abartısız anlatım; güvenin sesidir.
Beypazarı Kbb doktoru listesinin sekizinci sorusu, sürecin görünmeyen yarısına bakar: "İşlem sonrası beni nasıl bir takip bekliyor; sorun yaşarsam size nasıl ulaşırım?" İyi yanıt somuttur: Kontrol takvimi, iletişim hattı, aciliyet durumunda izlenecek yol. "Bir şey olursa gelirsiniz" belirsizliği ile "şu gün kontrol, aradaki sorular için şu hat" netliği arasındaki fark; yalnız konfor değil güvenlik farkıdır. Dokuzuncu soru: "Bu tetkik-işlem ücrete dahil mi; toplam maliyeti nereden öğrenirim?" Sağlıkta para konuşmak ayıp sayılır; yanlıştır. Şeffaf kurum, kapsamı yazılı anlatandır ve bu soruya bozulan düzen, sonradan sürpriz faturayla bozulmanızı göze almış demektir. Onuncu soru, en kısası: "Siz olsaydınız ne yapardınız?" Bu soru sihirlidir; hekimi, protokol diliyle konuşmaktan çıkarıp sizin sandalyenize oturtur. Alacağınız samimi yanıt, çoğu zaman bütün görüşmenin özetidir.
Çocuğu için gelen ailelere ek bir soru paketi de hazır olsun: "Bu tabloda bekleme-izlem seçeneği var mı; büyümeyle düzelme ihtimali ne?" (çocuk KBB'sinde meşru ve sık bir seçenektir), "ameliyat gerekiyorsa aciliyeti ne; okul takvimine göre planlanabilir mi?" ve "biz evde neyi gözlemleyelim, hangi işarette erken gelelim?" Bu üç soru, çocuk hastalıklarının doğasına uygun sorulardır ve iyi yanıtları, aileyi tedavinin seyircisi değil ortağı yapar.
Beypazarı kulak burun boğaz doktorlarıyla görüşürken soruların üslubu da içeriği kadar önemlidir; birkaç görgü notu: Soruları sorgu değil merak tonuyla sorun; hekim, savunmaya değil anlatmaya geçsin. Listeyle geldiğinizi baştan söyleyin: "Birkaç sorum var, sonda sorabilir miyim?" cümlesi, görüşmeyi düzenler. Yanıtları not alın ya da yanınızdaki yakınınıza aldırın; muayene heyecanı, duyulanın yarısını kapıda bırakır. Ve dürüst olun: İnternette okuduklarınızı, denediğiniz ilaçları, başka yerden aldığınız görüşleri saklamayın; hekim, tam tabloyla daha iyi hekimdir.
Soruların aynadaki yansımasını da görelim; hekim de size sorular soracaktır ve sizin yanıt kaliteniz, tanının hızını belirler: Şikayet ne zaman başladı, neyle artıp azalıyor, hangi ilaçları kullanıyorsunuz, kronik hastalığınız var mı? Bu sorulara hazırlıklı gelen hasta, on sorusunu sormaya vakit de kazanır; muayene, iki tarafın da iyi sorular sorduğu bir söyleşidir ve en iyi tanılar, iyi söyleşilerden çıkar.
İkinci görüş hakkında da tek cümle: Büyük kararlar (özellikle cerrahi) öncesinde ikinci görüş almak, hekime hakaret değil sağlık kültürüdür; iyi hekim, "başka görüşe de danışabilirsiniz" cümlesini kendisi kurar.
Beypazarı Kbb doktoru tavsiye bahsini, bu yazının mantığıyla bağlayalım: Doktor tavsiyesi istemek güzeldir; ama komşunun "çok iyi geldi" cümlesi, sizin tablonuz için veri değildir, çünkü onun tıkanıklığıyla sizinki aynı nedenden olmayabilir. Tavsiyenin doğru kullanımı şudur: Çevre deneyimiyle aday belirleyin; kararı, ilk muayenede on sorunuzun nasıl karşılandığıyla verin. Sorulardan kaçmayan, bulguyu gösteren, seçenekleri sayan, "hiçbir şey yapmazsak" sorusuna dürüst yanıt veren ve ulaşım düzenini netleştiren hekim; tavsiyeye gerek bırakmayan hekimdir, çünkü kendini muayenede ispatlar.
Listenin on sorusu her muayenede sırayla sorulacak diye bir kural da yoktur; çoğu iyi görüşmede hekim, siz sormadan yarısını zaten yanıtlar. Liste, eksik kalanı yakalamanın aracıdır: Görüşme sonunda göz atın, yanıtsız kalan soruyu sorun. İyi muayenenin işareti, listenin üstü çizile çizile kısalmasıdır.
Op. Dr. Kemal Özcan, Kulak Burun Boğaz uzmanı olarak bu on sorunun tamamını memnuniyetle karşılayan bir muayene düzeni yürütmektedir; bulgular endoskop ekranında gösterilir, seçenekler basamaklarıyla anlatılır, takip ve iletişim düzeni baştan kurulur. Adres: Doğan Taşdelen Bulvarı No: 57, Ümitköy / Çankaya; Beypazarı'ndan araçla yaklaşık bir saat. Randevu: +90 545 178 9444. Çarşıda sorarak alan, evine iyisini götürür; sağlıkta soran, bedenine iyisini seçer. On sorunuz hazır; muayene koltuğu ve sabırlı yanıtlar burada.