-
Eklenme:
-
Güncelleme:
-
-
-
Telefon: +90 545 178 9444
Email : [email protected]
Telefon: +90 545 178 9444
Email : [email protected]

Evren Kbb yazımız, her evin dolabında duran görünmez bir ecza rafına ayrıldı: Ev hekimliği. Kulak ağrısına zeytinyağı, buruna limon, boğaza sirkeli çorap, tıkanan kulağa anahtar... Kuşaktan kuşağa aktarılan bu uygulamaların kimi masumdur, kimi işe yarar bile; ama bir bölümü, muayene odalarına gerçek hasarlarla gelen, iyi niyetli kazalardır. Bu yazıda ev rafını birlikte elden geçireceğiz: Sekiz yaygın uygulamayı tek tek masaya koyacak, her biri için "zararsız mı, zararlı mı?" sorusunu yanıtlayacak ve doğrusunu yazacağız. Amacımız geleneğe savaş açmak değil; rafı ayıklamaktır. Büyükannelerin mirası içinde altın da vardır, pas da; ayırmak bilgiyle olur.
Rafı gezerken ölçümüz şu olacak: Uygulama zararsız ve destekleyiciyse kalsın, zaman çalıyorsa sınırlansın, hasar veriyorsa insin. Üç sorulu bu elek, yalnız bu sekiz maddeye değil, yarın duyacağınız yeni tariflere de uygulanabilir.
Bir numara, şampiyonumuz: Pamuklu çubuk. "Temizlik" diye yapılan bu ritüel, kulak kirini çıkarmaz; iter, sıkıştırır ve zara yaklaştırır. Üstüne dış kulak yolunu çizer, enfeksiyona kapı açar ve ileri itilmiş kir tıkaçları, muayenelerin gediklisidir. Doğrusu: Kulak kendini temizler; dışarı ulaşanı havluyla alın, tıkanıklık hissinde muayeneye gelin. İki numara: Kulağa damlatılan zeytinyağı ve diğer yağlar. Sağlam kulakta ara sıra kullanım genellikle masumdur, kiri yumuşatabilir; ama ağrıyan kulakta tehlikelidir, çünkü ağrının nedeni zar deliğiyse yağ orta kulağa iner ve işi büyütür. Doğrusu: Ağrıyan, akıntılı kulağa hiçbir şey damlatmadan muayene; zarın sağlamlığını bilmeden kulağa sıvı dökülmez.
Çubuk alışkanlığını bırakmak zor gelenlere pratik taktik: Banyo çıkışı ritüelini havluyla sınırlandırın ve çubukları evden kaldırın; göz önünde durmayan çubuk, kulağa gitmeyen çubuktur.
Üç numara: Kulağa sokulan cisimler; anahtar, tel toka, kibrit çöpü, kalem ucu. Kaşıntıya ya da "kir çıkarmaya" girişen bu aletler, dış kulak yolunu yaralamanın ve zarı delmenin başlıca ev kazalarıdır. Doğrusu tektir: Kulağa, dirsekten küçük hiçbir şey sokulmaz; eski kulak hekimliğinin bu esprili kuralı, bütün ciddiyetiyle geçerlidir. Dört numara: Kulak mumu (kulak konisi); kulağa yerleştirilip yakılan bu uygulamanın kiri çektiği iddiası defalarca çürütülmüştür, bıraktığı şeyler ise gerçektir: Yanıklar ve kanala damlayan mum. Doğrusu: Raftan tamamen indirilmesi.
Çubuk faslına bir ek soru da hep gelir: "Peki kulak kaşınıyorsa ne yapacağız?" Kaşıntının kendisi bir işarettir; kuruluk, egzama, mantar ya da başlayan enfeksiyon olabilir ve kronik kaşıntı, kurcalanacak değil değerlendirilecek bir şikayettir. Geçici çözüm arayanlara en masum öneri, kulağı değil kulak çevresini nazikçe ovalamaktır; kanala giren her cisim, kaşıntı döngüsünü büyütür.
Evren Kbb doktorlarının raf listesinde beş numara, burun tarafından: Tuzlu suyu evde hazırlayıp burna çekmek. Bu, doğru yapıldığında gerçekten faydalı bir uygulamadır; yıkama kültürünü destekleriz. Yanlışları şunlardır: Ölçüsüz tuzla hazırlanan keskin karışımlar (zarı yakar), hijyensiz kaplar ve kaynatılmamış şüpheli sular. Doğrusu: Eczane tipi hazır solüsyonlar ya da temiz suyla, tarifine uygun hazırlanmış ılık karışım; nazik akış, zorlu çekiş değil. Altı numara: Buhar. Nezle döneminde ılık buhar, tıkanıklığı geçici rahatlatan masum bir destektir; yanlışı, kaynar tencereye havluyla kapanan çocuklardır. Buhar kazaları, çocuk yanık servislerinin bilinen misafiridir. Doğrusu: Çocuklarda tencere buharı yerine banyoyu buharlandırma yöntemi; yetişkinlerde de güvenli mesafe ve ölçülü süre.
Evren Kbb doktoru rafının yedinci maddesi, boğaz köşesinden: Boğaz ağrısına sirke, limon, nar ekşisi gargaraları ve bal-zencefil karışımları. Bal, öksürük konforuna gerçekten iyi gelen, çalışmalarla da desteklenmiş tatlı bir istisnadır (bir yaş altı bebeklere asla verilmez; bu kural kesindir). Asitli gargaralar ise tahrişli boğaza asit dökmek demektir; ferahlık hissi verir, iyileştirmez, bazen kötüleştirir. Doğrusu: Ilık tuzlu su gargarası, bol sıvı, bal (yaş sınırıyla) ve geçmeyen tabloda muayene. Sekiz numara, en riskli raf: Bitkisel damlalar ve "doğal" karışımların kulağa-buruna uygulanması. Sarımsak yağından soğan suyuna uzanan bu koleksiyonun ortak sorunu, steril olmaması ve dozunun bilinmemesidir; "doğal" kelimesi, "zararsız" demek değildir; zehir de doğaldır. Doğrusu: Deliği, zarı, zeminı bilinmeyen hiçbir boşluğa tarifsiz sıvı dökülmemesi.
Rafın bir de modern katı türedi; onu da ekleyelim: İnternet karışımları. Sosyal medyadan öğrenilen sarımsaklı kulak tarifleri, "detoks" burun damlaları ve videolu kulak temizleme aletleri; eski geleneğin dijital torunlarıdır ve çoğu, aynı hataları daha hızlı yayar. Videonun izlenme sayısı, tıbbi kanıt değildir; milyonlarca izlenen yanlış, yine yanlıştır.
Evren kulak burun boğaz doktorlarının bu konudaki asıl mesajı, tek tek uygulamalardan büyüktür; onu da açıkça yazalım: Ev uygulamalarının gerçek riski, verdikleri doğrudan zarar kadar, çaldıkları zamandır. Sirkeyle idare edilen haftalar, aslında bir bademcik enfeksiyonunun; yağ damlatılarak oyalanılan günler, bir zar sorununun; buharla geçiştirilen aylar, bir sinüzit zemininin kaybedilen erken dönemidir. Ev bakımı, hafif ve kendini sınırlayan tablolarda destek olabilir; ama şu işaretlerin hiçbiri ev rafına emanet edilemez: Ateşle seyreden kulak ağrısı, kulaktan akıntı, ani işitme azalması, yutamayacak düzeyde boğaz ağrısı, on günü geçen "nezle", durdurulamayan burun kanaması ve nefes zorluğu. Bu liste, rafın değil muayenenin listesidir.
Sirkeyle oturtulan çorap, soğanla sarılan boyun gibi dış uygulamalar ise çoğunlukla zararsız folklor sınıfındadır; cilt tahrişi yapmadıkça itiraz etmeyiz, ama ateşin ve enfeksiyonun seyrini değiştirdiklerini sanmak yanılgıdır. Ateşin gerçek yönetimi; ölçmek, uygun ilaç ve gerekiyorsa muayenedir.
Küçük bir ilçenin güzel geleneğine de saygı payımızı verelim: Komşudan komşuya taşınan bakım kültürü, dayanışmanın tatlı yüzüdür ve çoğu tarif, sevgiyle kaynatılmış bir çorbadan ibarettir; çorbaya itirazımız yok, şifalar olsun. İtirazımız, çorbanın reçete sanılmasınadır. En güzel sentez şudur: Komşu çorbayı getirsin, tanıyı muayene koysun; ikisi birlikte, en iyi ev hekimliğidir.
Evren Kbb doktoru tavsiye ölçütlerini de bu yazının ruhuyla verelim: Ev uygulamalarınızı sorduğunuzda sizi azarlamayan (utanıp saklanan hasta, eksik tablo demektir; iyi hekim, itirafı kolaylaştırır), faydalıyı zararlıdan ayırıp doğrusunu öğreten, "bunu evde şöyle destekleyebilirsiniz" diyebilen ve gereken tabloda net sınır çizen hekim; ev ile muayenehane arasındaki köprünün doğru mimarıdır. Muayenede kullandığınız karışımları, damlattıklarınızı, denediklerinizi çekinmeden anlatın; tablonun bir bölümü bazen şikayetten değil, uygulamadan gelir ve bunu ancak anlatırsanız görürüz.
Bebek ve küçük çocuklar için rafın kuralı daha da katıdır: Çocuğun kulağına-burnuna, hekim önerisi dışında hiçbir şey uygulanmaz; minik kanallar, yetişkin tariflerinin deney alanı değildir. Çocuğun burnu için güvenli ev bakımı iki kalemdir: Serum fizyolojik ve nazik aspirasyon; ötesi muayeneye sorulur.
Op. Dr. Kemal Özcan, Kulak Burun Boğaz uzmanı olarak bu yargısız ve eğitici muayene düzenini benimsemektedir; ev bakımının doğruları öğretilir, yanlışların hasarı onarılır ve her tablo, kendi gereken basamağında tedavi edilir. Adres: Doğan Taşdelen Bulvarı No: 57, Ümitköy / Çankaya; Evren'den yola çıkanlar için randevu ve tetkikler tek güne toplanır. Randevu: +90 545 178 9444. Rafı birlikte ayıkladık: Tuzlu su ve bal kalsın, çubuk ve mum gitsin; buhar ölçüyle, yağlar izinle. Ve rafın en üstüne, en büyük puntoyla şu yazılsın: Geçmeyen şikayetin ilacı evde değil, muayenededir.