-
Eklenme:
-
Güncelleme:
-
-
-
Telefon: +90 545 178 9444
Email : [email protected]
Telefon: +90 545 178 9444
Email : [email protected]

Nallıhan Kbb yazımız, çocukların da büyüklerin de bir kez mutlaka sorduğu bir soruyla açılıyor: Kulak, burun ve boğaz; neden tek doktorun işi? Göz ayrı, diş ayrı, cilt ayrıyken; birbirinden görünüşte bu kadar farklı üç organ neden aynı uzmanlıkta buluşur? Yanıt, yüzün derinliklerinde saklı bir gerçektir: Bu üçlü, ayrı organlar değil, tek bir sistemin üç kapısıdır. Aralarında gizli koridorlar, ortak duvarlar ve sürekli işleyen geçitler vardır; birinde çıkan yangının dumanı, çoğu zaman ötekinin penceresinden tüter. Bu yazıda o koridorları gezeceğiz; gezdikten sonra, "kulağım ağrıyor ama doktor neden boğazıma baktı?" sorusu bir daha hiç sorulmayacak.
Koridor gezimizin güzergâhı şöyle: Önce kulağı genize bağlayan meşhur boru, sonra burundan boğaza inen geniz yolu, sinüs kapıları, mide-gırtlak hattı ve ortak sinir telleri. Her durakta bir "demek bu yüzdenmiş" anı sizi bekliyor.
İlk koridor, sistemin en meşhuru: Östaki borusu. Orta kulak, kapalı bir oda değildir; genize açılan ince bir havalandırma kanalı vardır ve bu kanal, kulak basıncını dış dünyayla dengeler. Yutkunduğunuzda, esnediğinizde kulağınızda hissettiğiniz o küçük "çıt", bu kanalın kapısının açılış sesidir. Koridorun bedeli de vardır: Genizden tırmanan enfeksiyonlar, geniz etinin kapıyı tıkaması, alerjinin kanal zarını şişirmesi; hepsi kulakta biter. Çocukların orta kulak enfeksiyonlarına yatkınlığının anatomik sırrı da buradadır: Çocuk östakisi daha kısa, daha yatay ve daha kolay tıkanır bir koridordur. Orta kulak iltihabının hikâyesi, çoğu zaman kulakta değil genizde başlar.
İkinci koridor, burnu boğaza bağlar ve adı geniz yoludur: Burun, günde binlerce litre havayı ısıtıp nemlendirerek ve süzerek boğaza teslim eder; ürettiği mukus da aynı yoldan, fark ettirmeden boğaza süzülür ve yutulur. Sistem sağlıklıyken bu trafik görünmezdir; burun tıkandığında ya da üretim arttığında trafik görünür olur: Geniz akıntısı, boğaz temizleme ihtiyacı, sabah boğaz ağrıları ve ağız solunumunun kuruttuğu bir boğaz. "Boğazım hep tahriş" diyen hastanın tedavisi, bu yüzden sık sık burnundan başlar; şikayetin göründüğü kapı ile doğduğu kapı farklıdır.
Bu iki koridoru bilen okuyucu, kış aylarının klasik zincirini de çözmüştür: Nezleyle başlayan burun, önce genizi, geniz kulağı, akıntı boğazı dolaşır; tek virüs, üç kapıyı da gezer.
Nallıhan Kbb doktorlarının koridor haritasında üçüncü geçit, sinüslerle burun arasındadır: Yüz kemiklerinin içindeki hava odacıkları (sinüsler), ince kanallarla burna açılır ve ürettikleri mukusu oraya boşaltır. Burun tarafında kapılar tıkanınca (şişlik, eğrilik, polip) odacıklar göllenir; sinüzit dediğimiz tablo, bu göllenmenin adıdır. Dördüncü geçit, boğazla mide arasında çalışır ve tek yönlü olması gerekirken bazen ters akar: Reflü; mide içeriğinin gırtlağa tırmanıp ses tellerini tahriş etmesi, sabah ses boğukluğunun ve boğaz takıntısının sık nedenidir. Beşinci bağlantı ise sinirseldir ve en şaşırtıcısıdır: Boğazdaki bir sorunun ağrısı, ortak sinir hatları yüzünden kulakta duyulabilir; "kulağım ağrıyor" diye gelen hastanın kulağı tertemiz çıkıp sorunun bademcikte bulunması, bu yansıyan ağrının klasik sahnesidir. Kulak ağrısında boğaza bakmak, bu yüzden merak değil mecburiyettir.
Koridorların altıncısı da anılmayı hak eder; denge hattı: İç kulak, işitmenin yanında denge merkezini de barındırır ve bu yüzden baş dönmesinin yolu sık sık KBB'den geçer. Kulak basıncını bozan her koridor sorunu, dolaylı olarak denge konforuna da dokunabilir; "kulağım tıkalı, kendimi sersem hissediyorum" tarifinin anatomik karşılığı budur.
Nallıhan Kbb doktoru muayenesinin düzeni, bu koridor gerçeğinin doğal sonucudur: Şikayetiniz hangi kapıdan gelirse gelsin, üç kapı da değerlendirilir. Kulak ağrısında boğaz görülür (yansıyan ağrı ihtimali), kulak tıkanıklığında geniz görülür (östaki kapısı), boğaz tahrişinde burun görülür (akıntı kaynağı), tekrarlayan sinüzitte septum ve alerji sorgulanır (kapı darlığı). Bu bütüncül bakı, fazladan zahmet değil; isabetin ta kendisidir. Tek kapıya bakan değerlendirme, koridorlu bir binada tek odayı aramaya benzer: Aradığınız, çoğu zaman yan odadadır. Nallıhan'ın ustalık geleneğine yakışan benzetmeyle: İğne oyasının tek ilmeği desenin neresinde duruyorsa, her organ da sistemin öyle bir yerindedir; ilmeği desensiz okuyamazsınız.
Koridor bilgisinin hastaya pratik faydalarını da sayalım: Birincisi, tedavi sabrı; burun tedavisiyle kulağınızın düzelmesini beklemek artık size garip gelmez, mekanizmayı bilirsiniz. İkincisi, erken işaret okuma; uçakta kulağı hiç açılmayan, her nezlede kulağı tıkanan kişi, östaki kapısının dar olduğunu bilir ve genizden gelen her sorunu ciddiye alır. Üçüncüsü, doğru beklenti; "boğazım için geldim, burnuma kamera soktular" şaşkınlığı, yerini "demek kaynağı orada arıyor" anlayışına bırakır.
Nallıhan kulak burun boğaz doktorlarının koridor hikâyelerinden, sahadan iki örnek daha: Birinci örnek, uçuş ve dağ yolu örneğidir; Nallıhan'ın virajlı rakım değişimlerinde bile bazı yolcuların kulakları tıkanır, uçakta ağrıya döner. Sorun kulakta değil, kulağa hava taşıyan koridordadır; alerji ya da geniz sorunu çözülünce, yıllardır "kulağı hassas" bilinen yolcu rahat eder. İkinci örnek, horlama zinciridir: Burun tıkanıklığı ağız solunumuna, ağız solunumu boğaz titreşimine, titreşim horlamaya, horlama bölünmüş uykuya uzanır; zincirin son halkasından şikayet eden hasta, çözümü ilk halkada bulur. Sistem düşüncesi, işte bu zincirleri görebilmektir.
Koridor bilgisinin bir armağanı da gereksiz endişeyi törpülemesidir: "Hem kulağım hem boğazım; ciddi bir şey mi var bende?" korkusu, çok şikayetin çok hastalık demek olduğu varsayımına dayanır. Sistem bilgisi tersini söyler: Çok şikayet, çoğu zaman tek kaynağın çok yankısıdır ve tek kaynak, tek tedaviyle susar. Muayene, bu yüzden korkutmaz; sadeleştirir.
Çocuk sağlığında koridor bilgisi, ailenin en güçlü aracıdır: Geniz eti büyüyen çocukta burun tıkanıklığı, horlama, orta kulak sıvısı ve işitme bulanıklığı tek zincirin halkalarıdır; çocuklarda geniz eti değerlendirmesi, dört şikayeti tek kaynakta birleştirebilir. "Çocuğumun hem kulağı hem burnu hem boğazı; hepsi mi sorunlu?" diye bunalan aile, çoğu zaman tek sorunun üç yankısını dinliyordur; yankıyı değil kaynağı tedavi etmek, üç şikayeti birden susturur.
Nallıhan Kbb doktoru tavsiye ölçütü, bu yazıdan kendiliğinden çıkar: Sisteme bakan hekim arayın. Muayenede yalnız şikayet kapınıza değil komşu kapılara da bakılıyorsa, "neden boğazıma baktınız?" sorunuza koridor mantığı anlatılıyorsa, tedavi kaynaklara kuruluyorsa; doğru yerdesiniz. Tek organa daralmış, bağlantı sormayan, zinciri görmeyen değerlendirme ise şikayetinizi yankısında kovalar. İkinci ölçüt anlatımdır: Bu yazıdaki koridorları size çizerek anlatabilen hekim, tedavinizi de aynı netlikte kurar.
Yazıyı bir ezber cümlesiyle bağlayalım: Kulak genize, burun boğaza, sinüs buruna, mide gırtlağa komşudur; komşusuz şikayet yoktur. Bu cümleyi bilen hasta, muayenede neyin neden yapıldığını okur ve tedavisine güvenle ortak olur.
Op. Dr. Kemal Özcan, Kulak Burun Boğaz uzmanı olarak muayenelerini bu sistem bütünlüğüyle yürütmektedir; kulak, burun, boğaz ve bağlantı koridorları tek düzende değerlendirilir, bulgular endoskop ekranında gösterilerek anlatılır. Adres: Doğan Taşdelen Bulvarı No: 57, Ümitköy / Çankaya; Nallıhan'dan araçla yaklaşık bir buçuk saat, randevu ve tetkikler tek güne toplanır. Randevu: +90 545 178 9444. Üç kapı, tek sistem, tek uzmanlık; artık nedenini biliyorsunuz. Şikayetiniz hangi kapıyı çalarsa çalsın, binanın tamamına bakan bir göz sizi bekliyor.